Sagen en legenden uit het Upland

02

Het Christenbörnchen: doop door Sturmius

Het Christenbörnchen is een kleine bron tussen Usseln en Rattlar. Volgens de overlevering zou de heilige Sturmius, een leerling van Bonifatius, de bewoners van het Upland in de 8e eeuw bij deze bron hebben gedoopt. Zo beschrijven Willingen Tourismus en het Wikipedia-artikel over Rattlar het.

Als historische achtergrond noemt Wikipedia de Saksenoorlogen van Karel de Grote tussen 772 en 804, waarin de Saksen werden onderworpen en gedwongen gekerstend. Wat vaststaat is wat er nu gebeurt: uit de bron wordt nog altijd doopwater gehaald, en de kerkgemeenten in het Upland houden er af en toe samen een doopfeest. Het Christenbörnchen ligt aan de Upländer Besinnungsweg, zie Pelgrimsroute.

03

Hermann en Thusnelda op de Hermannsberg

De Hermannsberg is 705,1 m hoog en ligt ongeveer 800 m zuidzuidoost van Rattlar en 2,5 km noordnoordwest van Usseln. Volgens de sage zou Hermann de Cherusker hier in het geheim zijn latere vrouw Thusnelda hebben ontmoet. Zij was de dochter van de Romeinsgezinde vorst Segestes, die op de Schwalenburg zou hebben gewoond. De routebeschrijving van de Uplandsteig voegt er zelf aan toe dat deze sage elke wetenschappelijke basis mist.

Een tweede overlevering over de berg citeert de Waldeckische Landeszeitung: op de Hermannsberg zouden volgens de sage de oude Germanen hun goden hebben vereerd.

Hoe levendig het Hermann-verhaal ruim honderd jaar geleden was, ziet u op de top. Daar staat volgens Wikipedia de Hermannstein, een groot vuuraltaar met zonnerad, dat rechts-conservatieve groepen met Pinksteren 1912 als plek voor hun bijeenkomsten bouwden. Het is een getuigenis van die tijd, geen bewijs voor de sage.

04

De Schwalenburg: wat archeologen zeggen

De Schwalenburg bij Schwalefeld is een vroegmiddeleeuwse walburcht met drie walringen op zo’n zes hectare. Volgens Wikipedia en Willingen Tourismus ontstond ze tussen de late 8e en de 10e eeuw, sporen van kalkmortel in de poorten wijzen op die tijd. De eerste vermelding in een oorkonde dateert van 1537, als „Borgh zu Schwalefeld“.

Arminius, zoals Hermann de Cherusker eigenlijk heette, leefde rond het begin van onze jaartelling. Tussen hem en de bouw van de walburcht liggen dus eeuwen. Een houten uitkijktoren geeft overzicht over de wallen, een ringwalpad met informatieborden vertelt de geschiedenis.

05

Karel de Grote op het Frankenpfad

Ook het Frankenpfad aan de Uplandsteig heeft zijn overlevering. Karel de Grote zou hier in 772 met zijn leger zijn doorgetrokken om de Eresburg bij Obermarsberg te verwoesten. Zo staat het in de routebeschrijving van de Uplandsteig. Wilt u de plekken uit de sagen zelf zien, loop dan de Uplandsteig: de route komt langs de Schwalenburg en de Hermannsberg. Meer tips vindt u bij Bezienswaardigheden.